Tag Archives: ภาษา

ลิงกัวฟังกา

ลิงกัวฟังกา (Lingua franca) หมายถึงภาษาที่กลุ่มชนสองกลุ่มใช้ในการติดต่อสื่อสารกันเช่น ทำธุรกรรมการเงิน ธุรกิจ การเซ็นสัญญา เป็นต้น ทั้งๆ ที่กลุ่มชนทั้งสองกลุ่มมิได้ใช้ภาษานั้นเป็นภาษาแม่ ตัวอย่างลิงกัวฟังกาที่ง่ายที่สุดคือภาษาอังกฤษ นอกจากลิงจะกลัวกะปิแล้ว ยังมีลิงกัวฟังกาภาษาอื่นๆ ที่ไม่ใช่ภาษาอังกฤษอีกด้วย

Posted in ภาษาและวัฒนธรรม | Tagged , , , , , , , | 1 Comment

เลมมิ่ง

วันนี้ผมจะมาแนะนำให้รู้จักกับเพื่อนร่วมโลกของเรานั่นคือ ตัวเลมมิ่ง เลมมิ่ง (Lemming) เป็นสัตว์ฟันแทะชนิดหนึ่ง อาศัยอยู่บริเวณใกล้แถบอาร์กติก ลักษณะคล้ายกระรอก กับหนูผสมๆ กัน ในจินตนาการของผมเลมมิ่งเหมือนเม่นขนปุย เพราะผมรู้จักตัวเลมมิ่งจากรูปการ์ตูน ไม่ใช่จากรูปจริง สิ่งที่น่าสนใจกว่าหน้าตาที่น่ารักของตัวเลมมิ่งก็คือ พฤติกรรมของตัวเลมมิ่ง เลมมิ่งเป็นสัตว์สังคม มักอพยพไปเป็นฝูงๆ โดยแต่ละตัวจะเดินตามก้นตัวหน้า (ถ้ามี) นั่นทำให้เลมมิ่งสามารถอพยพเป็นฝูงๆ ได้ แต่ทว่าวิธีการนี้ก็มีข้อเสีย เนื่องจากหากตัวเลมมิ่งตัวหน้ากระโดดเหวตกทะเล เลมมิ่งตัวถัดไป (และตัวถัดๆ ไป) จะกระโดดเหวฆ่าตัวตายตามกันเป็นหมู่ นับว่าเป็นพฤติกรรมที่ประหลาดยิ่งนัก พฤติกรรมเช่นนี้ทำให้ผมนึกถึงเพลงล้อสมัยก่อน “โรงเรียนของเราน่าอยู่ คุณครูกระโดดน้ำตาย เด็กๆ ก็โง่เหมือนควาย กระโดดน้ำตายไปตามคุณครู ~~~” ไม่ใช่ตัวเลมมิ่งอย่างเดียวที่มีพฤติกรรมเช่นนี้ มดป่าบางสายพันธุ์ก็มีพฤติกรรมเช่นนี้ด้วย จึงมีบางครั้งที่เราพบกองทัพมดป่าสายพันธุ์นี้อดข้าวตายเนื่องจากเกิดการเดินวนเป็นวงกลมรัศมีประมาณ 2-3 กิโลเมตร นับว่าเป็น … Continue reading

Posted in ภาษาและวัฒนธรรม | Tagged , , , , | 1 Comment

เหตุผลวิบัติกับข้อจำกัดทางภาษา

แม้ว่ามนุษย์จะใช้เหตุผลในการคิด แต่มนุษย์ต้องใช้ภาษาในการถ่ายทอด ภาษา มนุษย์นั้นเป็นสิ่งอัศจรรย์ เพราะสามารถถ่ายทอดความคิดได้ทุกสถานการณ์โดยใช้คำเพียงจำนวนจำกัดเท่านั้น เมื่อใช้คำจำนวนจำกัดเพื่ออธิบายสถานการณ์ไม่จำกัด สิ่งที่หลีกเลี่ยงไม่ได้เลยคือมีบางคำหรือบางประโยคจะต้องมีมากกว่าหนึ่ง ความหมาย การเข้าใจความหมายของคำหรือประโยคนั้นจะต้องใช้สภาพแวดล้อมหรือเนื้อหาเข้าช่วย ภาวะที่คำหรือบางประโยคจะต้องมีมากกว่าหนึ่งความหมายว่า ความ กำกวม (Ambiguous) เมื่อนำประโยคมาใช้ลอยๆ และนำความหมายในรูปแบบที่ผิดมาใช้ในการอ้างเหตุผล การอ้างเหตุผลนั้นจึงผิดไปด้วย ภาวะการอ้างเหตุผลผิดนี้เองที่เราเรียกว่าเหตุผลวิบัติ (Fallacy) การศึกษาปัจจัยที่ทำให้เกิดเหตุผลวิบัตินั้นเป็นสิ่งที่มีประโยชน์ เพราะอย่างน้อยก็ทำให้เรารู้เท่าทันการให้เหตุผลที่ไม่ถูกต้อง นอกจากนี้แล้วเหตุผลวิบัติหลายๆ รูปแบบยังทำให้เกิดความคิดสร้างสรรค์ เพราะการใช้เหตุผลที่ไม่ถูกต้องเป็นการก้าวทะลุผ่าน (breakthrough) กรอบแห่งเหตุผลเดิมๆ แนวคิดการเขียนแก็กตลกหลายแนวก็เกิดมาจากการใช้เหตุผลวิบัตินี้เอง เหตุผลวิบัติอันเนื่องจากมาจากข้อจำกัดทางภาษานั้นแบ่งได้เป็นสองกรณีใหญ่ๆ ได้แก่ 1. การลืมข้อยกเว้น (Fallacy of Accident) เกิดจากการละคำในประโยค ส่วนมากมักจะเป็นคำบ่งชี้ปริมาณ (ทุกๆ หรือ บาง) ทำให้นึกไปว่าจริงทุกกรณี ทั้งมีบางกรณีที่ไม่จริงเสมอไป … Continue reading

Posted in ภาษาและวัฒนธรรม, เหตุผล | Tagged , , , | 1 Comment

Verb to be ที่แปลว่า “อยู่”

สิ่งหนึ่งที่ภาษาอังกฤษไม่เหมือนภาษาไทยคือการมีกริยาช่วย Verb to be ถือเป็นกริยาช่วยอันแรกๆ ที่ถูกยกขึ้นมาสอน Verb to be มีฟอร์มที่หลากหลายมากถึง 7 ฟอร์มด้วยกันคือ be is am are was were และ been แต่ละฟอร์มใช้แตกต่างกันตามกาลและประธาน Verb to be นั้นเป็นกริยาช่วยบังคับใน Continuous Tense ซึ่งทุกคนคงจำได้ดี แต่อย่าลืมว่า Verb to be ก็เป็นกริยาแท้ได้ด้วย! Verb to be เมื่อเป็นกริยาแท้จะแปลว่า “เป็น อยู่ คือ” … Continue reading

Posted in ภาษาและวัฒนธรรม | Tagged , , , , , , , , | 3 Comments